Genu nie wydłubiesz, mózgu nie obejdziesz. Czyli o tym, jak nieznajomość modelu SCARF odcina Twój zespół od dowożenia wyników.

W IT często zapominamy o jednym: mózg w pracy nie szuka KPI-ów. Szuka bezpieczeństwa. Kiedy go nie ma, przełącza się w tryb przetrwania i traci dostęp do kory przedczołowej. A to jedyne miejsce, które potrafi logicznie myśleć, rozwiązywać problemy i angażować się w projekt. Tu z pomocą przychodzi model SCARF.

Model SCARF to 5 podstawowych potrzeb społecznych naszego mózgu. Z perspektywy neurobiologii uderzenie w którąkolwiek z nich boli dokładnie tak samo jak ból fizyczny.

Jak model SCARF wygląda w projektowej codzienności?

• S – Status. Publiczne docenienie ekspertyzy uwalnia dopaminę. Ale mikrozarządzanie i ciągłe podważanie kompetencji inżyniera? To natychmiastowa aktywacja ośrodków bólu.
• C – Pewność i przewidywalność (Certainty). Mózg nienawidzi niewiadomych, traktuje je jak błędy systemowe. Nagła zmiana celów bez podania kontekstu sprawia, że zespół spala energię na domysły, zamiast na pracę.
• A – Autonomia (Autonomy). Poczucie kontroli nad własnym obszarem pracy drastycznie obniża poziom kortyzolu. Daj ludziom cel, ale pozwól im wybrać metodę.
• R – Przynależność (Relatedness). Mózg stale skanuje otoczenie, dzieląc ludzi na „swoich” i „obcych”. Bezpieczne relacje to wyrzut oksytocyny. Brak interakcji odcina od grupy.
• F – Sprawiedliwość (Fairness). Poczucie niesprawiedliwości aktywuje w mózgu ośrodek odrazy. Lekarstwem jest tu tylko pełna transparentność decyzji.

Co z tą wiedzą robię na co dzień?

Przede wszystkim każdą kluczową wiadomość do zespołu, trudny feedback czy zmianę kierunku najpierw w głowie „przepuszczam” przez filtr SCARF.

Zastanawiam się, czy mój komunikat buduje te filary, czy właśnie niechcący wciskam komuś przycisk „zagrożenie”. Stawiam na jasne intencje i zawsze tłumaczę kontekst – „dlaczego” coś robimy.

Świetnie sprawdza się nam też spisywanie „instrukcji obsługi” – mojej jako lidera i poszczególnych członków zespołu. To niesamowicie ułatwia codzienną współpracę.

Dla mnie model SCARF był przełomem. Pozwolił mi budować środowisko, które nie przepala ludzi, ale mądrze chroni zasoby ich kory przedczołowej.

Znaliście to podejście w swoich projektach? Dajcie znać w komentarzach.

Katarzyna Chmura
IT Project Manager | Delivery Lead | PMP®
Neuroleadership w praktyce. Stabilizuję procesy i eliminuję szum informacyjny w zespołach IT.